الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

581

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

( وَ يَوْمَ يُعْرَضُ الَّذِينَ كَفَرُوا عَلَى النَّارِ - 20 / احقاف ) « 1 » عَرَضْتُ الجندَ : سپاه را سان ديدم . العَارِض : كسى كه چهره خود آشكار كند و گاهى اين واژه مخصوص پيدا شدن ابر در آسمان است مثل آيه : ( هذا عارِضٌ مُمْطِرُنا - 24 / احقاف ) « 2 » و به چيزى و حالتى كه از بيمارى به انسان عارض مىشود ، مىگويند : بِهِ عَارِضٌ من سقمٍ : آثارى و نشانه‌هايى از بيمارى در او نمايان ، و آشكار است و گاهى به چهره و گونه ، عَارِض - گويند مثل - أخذ من عَارِضَيْهِ دو طرف رخسارش را فرا گرفت و گاهى در مورد دندان‌ها به كار مىرود مثل : العَوَارِض للثّنايا : دندانهايى كه در خنديدن نمايان مىشود . فلان شديد العَارِضَة : كنايه از خوش زبانى و شيرين سخنى است . بعيرٌ عَرُوضٌ : شترى كه از گرسنگى و بى علفى با دو طرف دهانش خار مىخورد . عُرْضَة : آهنگ و قدرت آنچه را كه براى برخورد با چيزى آماده و ظاهر مىشود ، در آيه گفت : ( وَ لا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لِأَيْمانِكُمْ - 224 / بقره ) « 3 » بعيرٌ عُرْضَةٌ للسّفر : شترى كه آماده براى مسافرت است . أَعْرَضَ : جانب خويش ظاهر كرد ، و اگر گفته شود : أَعْرَضَ لي كذا : چهرهء خويش آشكار كرد و دسترسى به او ممكن شد أَعْرَضَ عنّي : به روشنى روى از من برگرداند ، در آيات :

--> ( 1 ) و كفّار نيز بر آتش عذاب كردارشان عرضه و نمايان شوند . ( 2 ) تمام آيه چنين است : همين كه آغاز عذاب به صورت ابرى كه بسويشان مىآيد ديدند ، گفتند ابرى است كه برمىبارد . ( 3 ) نام خداى را در سوگندهايتان بگونه قدرتى و حائلى براى كارهاتان كه نيكى نكنيد و پرهيزكارى و اصلاح نداشته باشيد به كار نبريد و آن را پوششى بر كردارتان قرار ندهيد ( وَ اللَّهُ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ) بدانيد كه خداوند آگاه و شنوا است .